Er zijn van die momenten waarop alles te veel voelt. Geluiden komen harder binnen, gedachten blijven doorgaan. Je lichaam voelt moe, maar ontspannen lukt niet. Alsof je systeem “vol” zit.
Dat is vaak wat we overprikkeling noemen.
En hoe vervelend het ook voelt, het is geen zwakte. Het is een signaal.
Wat is overprikkeling eigenlijk?
Je lichaam en zenuwstelsel zijn continu bezig met het verwerken van prikkels. Alles wat je ziet, hoort, voelt en denkt, wordt verwerkt. Maar wanneer er meer binnenkomt dan je systeem aankan, ontstaat er een soort overbelasting. Je raakt sneller moe, geïrriteerd, onrustig of juist leeg.
Overprikkeling kan zich op verschillende manieren laten zien:
- moeite met concentreren;
- snel emotioneel reageren;
- behoefte aan rust, maar die niet kunnen vinden;
- slecht slapen;
- een vol hoofd.
En vaak komt het niet door één ding, maar door alles bij elkaar.
Overprikkeling bij kinderen
Ook kinderen kunnen overprikkeld raken. Sterker nog, vaak gebeurt het sneller dan bij volwassenen. Kinderen verwerken de wereld nog volop. Alles is nieuw, intens en soms overweldigend.
Overprikkeling bij kinderen zie je niet altijd als “drukte”. Het kan zich juist op verschillende manieren uiten:
- snel boos of emotioneel worden;
- huilen om “kleine” dingen;
- terugtrekken of stil worden;
- slecht slapen;
- niet meer willen luisteren;
- moeite met concentratie.
Wat belangrijk is om te beseffen: het is geen lastig gedrag, het is een vol systeem. Een kind dat overprikkeld is, heeft geen correctie nodig, maar rust, veiligheid en begeleiding.
Je hoeft niet sterker te worden
Wat veel mensen doen bij overprikkeling is doorgaan. Zichzelf vertellen dat ze er beter tegen moeten kunnen of dat hun kind ‘er maar aan moet wennen’. Maar je systeem vraagt niet om harder te worden; het vraagt om ruimte, om rust en vertraging.
Kleine stappen die helpen (voor jou en je kind)
Je hoeft het niet groots aan te pakken. Juist kleine momenten maken het verschil.
1. Momenten zonder prikkels
Gun jezelf of je kind dagelijks even tijd zonder schermen, geluid of drukte.
Al is het maar 10 minuten.
2. Ademhaling vertragen
Samen rustig ademen kan al helpen om spanning te laten zakken.
3. Terug naar het lichaam
Voel je voeten op de grond, of laat je kind even bewegen, springen of liggen.
4. Minder moeten
Kijk waar je iets kunt verzachten in je dag.
Niet alles hoeft.
Soms merk je dat overprikkeling blijft terugkomen of dat je kind vastloopt. Dan kan het helpend zijn om hier samen met iemand naar te kijken. Een coach of therapeut kan helpen om:
- meer rust te creëren in het systeem;
- beter om te gaan met prikkels;
- balans terug te vinden.
Op Holistic Finder vind je ook coaches die gespecialiseerd zijn in het begeleiden van kinderen.
